تست آنتي بيوگرام:
كشت
عبارت از تكثير باكتري موجود در نمونه هاي ارسالي به
آزمايشگاه جهت شناسايي باكتري و در صورت لزوم انجام آزمايش آنتي بيوگرام بر روي
باكتري هاي جدا شده ميباشد. از جمله باكتريهايي كه توانايي جستجو و شناسايي آنها
در آزمايشگاه پاستور وجود دارد عبارتند از : مايكوپلاسما، استافيلوكوكها، استرتپوكوك ها،
ليستريا، آنتروباكترياسه، كمپيلوباكتر، كورينه ها، سالمونلا، ويبريوها، هموفيلوس،
پاستورلاها، پسودوموناس، موراكسلا، نايسريا، بروسلا، باسيلوس ها، كلستريديوم
ها،آئروموناس ، لاكتوباسيل .
تست آنتي بيوگرام نيز شامل سنجش ميزان توانايي
يك آنتي بيوتيك و يا ساير عوامل ضد ميكروبي جهت ممانعت از رشد باكتريها در
آزمايشگاه مي باشد. اين توانايي را مي توان با استفاده از روش هاي
رقت سازي در لوله و يا كشت ميكروارگانسم در پليت اندازه گيري نمود. آنتي بيوگرام
بعنوان يكي از مراحل حساس جهت درمان صحيح بيماري ها محسوب مي شود.
با استفاده از آنتي بيوگرام پزشك مي تواند بهترين عامل ضد ميكروبي را انتخاب نموده، ضمن درمان موفق به موقع دام و طيور، مانع از ايجاد ميكروب هاي مقاوم به دارو گردد. باكتري هاي مقاوم به دارو عامل تهديد كننده سلامت جوامع انساني محسوب مي شوند.
در
آزمايشگاه دامپزشكي پاستور داروهاي مورد استفاده جهت آنتي بيوگرام به دو روش
انتخاب مي شوند:
1. در روش اول بر اساس داروهاي رايج و موجود در داروخانه هاي
دامپزشكي كشور حساسيت ميكروب جدا شده اندازه گيري مي شوند.
2. در روش دوم بر اساس در خواست پزشك معالج براي آنتي بيوتيك خاص و يا تعيين مقاومت به داروهاي گروه اول آزمايش ها تعيين حساسيت انجام ميگردد.
یک کشف جدید :
پژوهشگران يكي از واحدهاي فنآوري مركز رشد زيست فنآوري موفق به توليد ديسک هاي آنتي بيوگرام - از كيتهاي ضروري در آزمايشگاههاي تشخيص طبي - شدند. همانطور که می دانیم ديسکهاي آنتي بيوگرام را از جمله کيتهاي مهم و ضروري در آزمايشگاههاي تشخيص طبي معرفي كرد كه علاوه بر ارزش تشخيصي در شناسايي بسياري از عوامل عفونت زا و انتخاب آنتي بيوتيک مناسب جهت درمان بيماريهاي عفوني نيز به پزشک ياري ميدهند.
وي اظهاركرد: براي سنجش حساسيت ميکروارگانيزم ها در برابر آنتي بيوتيکها، روشهاي متعددي وجود دارد. يک شکل ساده مصرف ديسکهايي از کاغذ صافي است که به طور مفرد يا با اتحاد در چند ديسک به کار مي روند. هر ديسک با يک آنتي بيوتيک متفاوت يا با غلظتهاي متفاوتي از يک آنتي بيوتيک در سطح آگاري که با ارگانيزم مورد نظر پوشيده شده است به مدت چند ساعت در حرارت مناسب نگهداري ميشود.
آنتي بيوتيک موجود در ديسک به تدريج وارد محيط کشت ميشود و از رشد باکتريهاي حساس در اطراف ديسک جلوگيري ميکند. با اندازگيري قطر ناحيه روشني که ديسک را احاطه کرده است مي توان ميزان حساسيت باکتري را نسبت به آنتي بيوتيک تعين کرد.
مديرعامل شركت سازنده اين محصول با معرفي آنتي بيوگرام به عنوان روش تعيين و سنجش حساسيت باکتريها نسبت به آنتي بيوتيکها و داروهاي ضدميکروبي يا ضد قارچي تصريح كرد: تست حساسيت به آنتي بيوتيک در باکتريهاي جدا شده از يک بيمار قبل از درمان مفيد است زيرا پزشک ميتواند موثرترين دارو را تجويز کند. تستهاي حساسيت همچنين براي مطالعه مقاومت ميکروارگانيزم به دارو به خصوص در بيماراني که به مدت طولاني تحت درمان با آنتي بيوتيک هستند مفيد است، زيرا مشاهدات آزمايشگاهي، زمان تعويض آنتي بيوتيک و استفاده از آنتي بيوتيک ديگر را نشان مي دهد.
مدبر در گفتوگو با ايسنا خاطرنشان كرد: تمامي دانش فني و وسايل مورد نياز توليد اين ديسك ها، در داخل کشور موجود و با قيمتي بسيار ارزانتر از نمونه خارجي قابل عرضه است. مواد اوليه مورد نياز نيز از منابع معتبر تهيه شده و همگي قبل از توليد، کنترل کيفي شده و در صورت تائيد مورد استفاده قرار ميگيرند.
آنتی بیوتیک چیست ؟
آنتی بیوتیکها مواد شیمیایی هستند که از میکروارگانیسمهایی مانند قارچهای میکروسکوپی و باکتریها گرفته میشوند و از ادامه زندگی سلولهای یوکاریوتها یا پروکاریوتها جلوگیری نموده و یا مانع تکثیر آنها میشوند. اجزای سازنده آنتی بیوتیکها بسته به کاری که انجام میدهند متفاوت است. بیشتر آنتی بیوتیکها بر روی هر دو نوع سلول پروکاریوتها و یوکاریوتها اثر میکنند و به همین دلیل نمیتوان همه آنها را از نظر درمانی برای انسان مورد استفاده قرار داد.
آنتی بیوتیکها روی واکنشهای بنیادی یک سلول اثر میکنند. بعضی از آنها خاصیت ضد سرطانی دارند زیرا اثر آنها بیشتر روی سلولهایی است که در حال تقسیم سریع هستند و به همین دلیل باکتریها و سلولهای مغز استخوان که سازنده گویچههای سفید خون و گویچههای قرمز خون میباشند و همچنین سلولهای سرطانی در مقابل آنتی بیوتیکها حساسیت بیشتری دارند.
تعدادی از آنتی بیوتیک ها :
الف) پنی سیلین ها :
را از کپک های جنس پنی سیلیوم نوتاتوم که در محیط های کشت خالص رشد کرده اند به دست می آورند . پنی سیلین طبیعی که بیش تر از همه مورد مصرف قرار می گیرد ، پنی سیلین G است.
کلیه ی پنی سیلین ها به طور متقاطع حساسیت و عوارضی را ایجاد می کنند .
ب) سفالوسپورین ها :
سفالوسپورین ها داروهایی هستند که از کپک سفالوسپوریوم به دست می آیند . مکانیسم فعالیت سفالوسپورین ها درمواردی خاص شبیه پنی سیلین ها ست .
به طور کلی ، سفالوسپورین ها به بتالاکتامازهای تولید شده توسط استافیلوکوک ها و باکتری های گرام منفی معمولی که بعضی از پنی سیلین ها را هیدرولیز کرده و غیر فعال می سازند مقاوم هستند .
پ) تتراسایکلین ها :
تتراسایکلین ( اکرو مایسین ) آنتی بیوتیکی است که از هیدروژنه کردن کلر تترا ـ سایکلین به وجود می آید. این دارو ها ، خصوصیات ضد میکروبی مشابهی دارند و مقاومت متقابل دربرابر آن ها وجود دارد . اما از نظر خصوصیات فیزیکی با یکدیگر متفاوتند . تمام تتراسایکلین ها از طریق مجرای گوارشی به سهولت جذب می شوند و دربافت ها به طور وسیعی توزیع می گردند ، اما نفوذ آن ها به درون مایع مغزی نخاعی ناچیز است .
ت) کلرامفنیکل :
این آنتی بیوتیک از باکتری استرپتومایسس ونزوئلا تهیه می شود . کلرامفنیکل ( کلرو مایسین ) از طریق مجرای گوارشی به سرعت جذب می شود و به درون بافت ها و مایعات بدن از جمله درسیستم عصبی مرکزی و مایع مغزی نخاعی منتشر می گردد . قسمت اعظم این دارو ها در کبد با اتصال به اسید گلوکورونیک غیر فعال می شود یا در اثر احیا به آریل آمین های غیر فعال درمی آید .
کلرامفنیکل داروی بسیار فعالی درجلوگیری از سنتز پروتئین ها درمیکرو ارگانیسم ها می باشد . این دارو از اتصال اسید آمینه به زنجیر پپتیدی درحال تشکیل درقطعه ی S50 ریبوزوم جلوگیری می کند .
میکرو ارگانیسم هایی که به کلرامفنیکل مقاومند ، آنزیمی به نام کلرامفنیکل استیل ترانسفراز تولید می کنند که فعالیت دارو را از بین می برد . تولید این آنزیم توسط ژن های موجود درپلاسمید انجام می گیرد .
ث) اریترو مایسین ها :
اریترومایسین آنتی بیوتیکی است که ازباکتری استرپتومایسس اریترئوس تهیه می شود . داروهایی که مشابه اریترومایسین هستند شامل کلارتیدو مایسین ها ، آزیترو مایسین ها و ... می باشند .
مکانيسم عمل آنتي بيوتيک ها :
آنتي بيوتيک ها با تأثير بر ديواره سلولي
باکتري يا غشاء سيتوپلاسمي و يا با اثر بر سيتوپلاسم يا هسته باکتري سبب مهار رشد
باكتري و يا مرگ آن مي شوند.
1. اثر بر ديواره سلولي يا غشاء پلاسمايي:
بتالاکتام ها: (پني سيلين ها، سفالوسپورينها)
آمينوگليکوزيدها: (جنتامايسين، استرپتو مايسين
و اسپکتينومايسين)
پلي پپتيدي ها: (كليستين)
2. اثر بر DNA با کتريايي :
سولفاناميد ها و تري متوپريم: (باکتريواستاتيک)
کينولون ها: (باکتريسيدال)
3. اثر بر اجزاء توليد کننده پروتئين :
آمينوگليکوزيدها: (باکتريسيدال)
ماکروليدها و تتراسيکلينها: (باکتريواستاتيک)
فلورفنيكل: (باکتريواستاتيک)
سلام .